<\/a><\/p>\n
\nWe Francji podchor\u0105\u017cy Rozwadowski odby\u0142 szkolenie w obozie oficer\u00f3w artylerii w La Roche sur Yon. W 1940 r., w stopniu aspiranta, obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo drugiego plutonu w 1. pu\u0142ku artylerii lekkiej w sk\u0142adzie 1. Dywizji Grenadier\u00f3w [13]. Dowodz\u0105c t\u0105 jednostk\u0105 przeszed\u0142 ca\u0142y szlak bojowy, kt\u00f3rego ostatnim dramatycznym akcentem by\u0142y walki pod St. Die w Lotaryngii. W czasie dzia\u0142a\u0144 bojowych pod Altwiller (1-3 czerwca 1940 r.) by\u0142 czasowo odkomenderowany jako obserwator artyleryjski do francuskiego batalionu dowodzonego przez kpt. Marca. Precyzyjny ogie\u0144 polskiej artylerii kierowanej wedle danych dostarczanych przez Rozwadowskiego, przynios\u0142a jemu oraz polskim artylerzystom, wielkie uznanie ze strony dow\u00f3dc\u00f3w francuskich [14]. Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych we Francji, w lipcu 1940 r., Rozwadowski przedar\u0142 si\u0119 na rowerze do Pary\u017ca, a stamt\u0105d do Tuluzy. Za czyny wojenne, kt\u00f3rych dokona\u0142 podczas kampanii francuskiej odznaczono go Croix de Guerre [15].<\/p>\n
\nPo upadku Francji najwa\u017cniejszym zadaniem, kt\u00f3re stan\u0119\u0142o przed polskim dow\u00f3dztwem by\u0142 przerzut polskich \u017co\u0142nierzy z rozbitych jednostek do nowych formacji tworzonych w Wielkiej Brytanii. Pospiesznie te\u017c zacz\u0119to tworzy\u0107, pod dow\u00f3dztwem mjr. Mieczys\u0142awa S\u0142owikowskiego \u201eRygora\u201d, tajn\u0105 siatk\u0119 ewakuacyjn\u0105. W jej organizacj\u0119 zaanga\u017cowano w sierpniu 1940 r. m\u0142odego polskiego oficera, kt\u00f3ry biegle w\u0142ada\u0142 j\u0119zykiem francuskim, a do tego posiada\u0142, wyniesione ze szk\u00f3\u0142, rozleg\u0142e kontakty w arystokratycznych i przemys\u0142owych kr\u0119gach nad Sekwan\u0105 i w Szwajcarii [16]. Do konspiracji wst\u0105pi\u0142 Rozwadowski w doborowym towarzystwie Adolfa Boche\u0144skiego i Mieczys\u0142awa Pruszy\u0144skiego. Niebawem Wincenty zosta\u0142 kierownikiem plac\u00f3wki w Perpignan, a w maju 1941 r., jako zast\u0119pca por. Henryka \u0141ubie\u0144skiego, obj\u0105\u0142 kierownictwo nad sprawami ewakuacji wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej granicy pirenejskiej [17].<\/p>\n
\nCharakterystyczne, \u017ce na tym samym odcinku dzia\u0142a\u0142o jeszcze dw\u00f3ch Rozwadowskich – rtm. Janusz z bia\u0142oruskiej linii Rozwadowskich pseudonim \u201eWad\u201d [18], kt\u00f3rego wymieni\u0142 w swych wspomnieniach s\u0142ynny kurier Jerzy Lerski, jako dow\u00f3dc\u0119 przemycanych przez hiszpa\u0144sk\u0105 granic\u0119 grup uchod\u017ac\u00f3w i emisariuszy [19], oraz Wiktor Jordan Rozwadowski (syn Wincentego) pseudonim \u201eTor\u201d. Ten ostatni nieprzypadkowo rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wywiadowcz\u0105 we Francji. Po kampanii wrze\u015bniowej uciek\u0142 do Szwajcarii gdzie zosta\u0142 zwerbowany do siatki przez swego stryjecznego brata Wincentego \u201ePascala\u201d [20].<\/p>\n
\nTymczasem Wincenty Rozwadowski zosta\u0142 w czerwcu 1941 r. mianowany adiutantem i oficerem do zlece\u0144 specjalnych gen. Juliusza Kleeberga. oficjalnie zwierzchnikiem utworzonych przez w\u0142adze francuskie w nieokupowanej cz\u0119\u015bci kraju polskich kompanii roboczych, a faktycznie dow\u00f3dcy polskiej konspiracji we Francji. \u201ePascal\u201d by\u0142 \u0142\u0105cznikiem gen. Kleeberga do R\u00e9sistance oraz rozmaitych \u015brodowisk politycznych, a tak\u017ce do generalicji francuskiej, w tym do gen. Maxima Weyganda i gen. Henry’ego Girauda [21]. Jak wspomina w swych wspomnieniach mjr Mieczys\u0142aw S\u0142owikowski \u201eRygor\u201d, kontakty Wincentego z gen. Weygandem uk\u0142ada\u0142y si\u0119 bardzo dobrze poniewa\u017c stary genera\u0142 by\u0142 \u201ew bliskich stosunkach, z jego rodzin\u0105, a specjalnie z gen. [Tadeuszem] Rozwadowskim by\u0142ym Szefem Sztabu w 1920 roku\u201d [22].<\/p>\n
\nWincenty pozostawa\u0142 na stanowisku adiutanta gen. Kleeberga najprawdopodobniej do ko\u0144ca jego pobytu we Francji, a w drugiej po\u0142owie 1942 r., wraz z Wojciechem Wasiuty\u0144skim, towarzyszy\u0142 dow\u00f3dcy w jego ewakuacji do Gibraltaru. Stamt\u0105d genera\u0142 uda\u0142 si\u0119 do Londynu, a Rozwadowski powr\u00f3ci\u0142 do Francji [23].<\/p>\n
\nW czerwcu 1941 oku Rozwadowski przyj\u0105\u0142 tak\u017ce propozycj\u0119 mjr. S\u0142owikowskiego wst\u0105pienia do Ekspozytury \u201eAfryka\u201d co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z wyjazdem do Algieru. Z nieznanych powod\u00f3w sprawa jego przerzutu do Afryki do\u015b\u0107 d\u0142ugo by\u0142a jednak odwlekana i ostatecznie Rozwadowski nie zosta\u0142 pracownikiem tej Ekspozytury [24]. W lutym 1942 r. Wincenty rozpocz\u0105\u0142 natomiast wsp\u00f3\u0142prac\u0119, na pro\u015bb\u0119 Leona \u015aliwi\u0144skiego \u201eBoles\u0142awa\u201d, z sieci\u0105 morsk\u0105 wywiadu polskiego we Francji (\u201eMarine\u201d, \u201ePO-4\u201d, potem Ekspozytura \u201eF\u201d). W sierpniu 1942 r. \u201esectour special\u201d siatki \u201eMarine\u201d – kierowany przez \u201ePascala\u201d, wype\u0142ni\u0142 luk\u0119 jaka powsta\u0142a w wywiadzie politycznym po aresztowaniu W\u0142adys\u0142awa Potockiego \u201eCalixte\u201d, kt\u00f3ry wcze\u015bniej zajmowa\u0142 si\u0119 podobn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 [25]. W napisanym po latach li\u015bcie do Leona \u015aliwi\u0144skiego Wincenty ujawni\u0142, \u017ce obaj zaanga\u017cowali si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywiadowcz\u0105 gdy\u017c wcze\u015bniej byli dzia\u0142aczami \u201ekonspiracji wojskowej Stronnictwa Narodowego i jego tajnej organizacji\u201d [26]. Natomiast J\u00f3zef Baraniecki \u2013 by\u0142y przewodnicz\u0105cy Komitetu Stronnictwa Narodowego we Francji, zaliczy\u0142 Wincentego Rozwadowskiego obok Leona \u015aliwi\u0144skiego Stanis\u0142awa \u0141uckiego, Wiktora Rozwadowskiego oraz Wojciecha Wasiuty\u0144skiego do grupy m\u0142odych narodowc\u00f3w, kt\u00f3rzy zaanga\u017cowali si\u0119 w prace sztabu gen. Juliusza Kleeberga, a nast\u0119pnie w dzia\u0142alno\u015b\u0107 we francuskim ruchu oporu [27].<\/p>\n
\nNiebawem te\u017c zosta\u0142 przyj\u0119ty do zespo\u0142u kierowniczego sieci wywiadowczej \u201eBoles\u0142awa\u201d, rozszerzaj\u0105c sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 o wywiad wojskowy. Po cz\u0119\u015bciowym rozbiciu tej sieci i zniszczeniu jej centrali w Nicei w grudniu 1942 r. \u201ePascal\u201d odegra\u0142 decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 w jej odbudowie. W lutym 1943 r. uda\u0142 si\u0119 tajnie do Szwajcarii gdzie odtworzy\u0142 kontakty z londy\u0144sk\u0105 Central\u0105 Oddzia\u0142u II sztabu Naczelnego Wodza [28]. W Genewie odby\u0142 tak\u017ce rozmowy z przedstawicielami szwajcarskich tajnych s\u0142u\u017cb oraz doprowadzi\u0142 do zawarcia umowy mi\u0119dzywywiadowczej, na mocy kt\u00f3rej Szwajcarzy przyrzekli nie przeszkadza\u0107 polskim agentom w dzia\u0142aniach prowadzonych przeciw Niemcom. Tym samym zosta\u0142a stworzona w Szwajcarii bezpieczna baza, dzi\u0119ki kt\u00f3rej odbudowano szlaki komunikacyjne \u0142\u0105cz\u0105ce polski wywiad we Francji z Naczelnym Dow\u00f3dztwem w Wielkiej Brytanii [29].<\/p>\n
\n![\"WJR_3\"](\"http:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/WJR_3.jpg\")
Po utworzeniu nowej sieci wywiadowczej zwanej Ekspozytur\u0105 \u201eF2\u201d na jej czele stan\u0105\u0142 mjr Zdzis\u0142aw Pi\u0105tkiewicz pseud. \u201eBiz\u201d natomiast \u201ePascal\u201d zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 szefa. [30]. O takim podziale funkcji, jak pisa\u0142 znawca tematu Jan Zmoyski, zadecydowa\u0142o bardziej starsze\u0144stwo stopni ani\u017celi kwalifikacje. Mjr Pi\u0105tkiewicz zajmowa\u0142 si\u0119 zreszt\u0105 bardziej og\u00f3ln\u0105 administracja sieci, natomiast Rozwadowski by\u0142 faktycznym zwierzchnikiem operacji wywiadowczych. Na stanowisko to promowa\u0142 Wincentego Leon \u015aliwi\u0144ski i wyb\u00f3r ten \u201eokaza\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie trafny. \u201ePascal\u201d \u0142\u0105czy\u0142 korzystne cechy osobiste (prezencja, \u015bwietne maniery, doskona\u0142e opanowanie j\u0119zyka, kultura) z du\u017cym talentem organizacyjnym, inwencj\u0105, dynamiczno\u015bci\u0105. Jego zas\u0142ug\u0105 by\u0142o rozwini\u0119cie \u201er\u00e9sistenckich\u201d cech sieci \u2013 jej aktywno\u015bci, ekspansywno\u015bci, elastyczno\u015bci, zaczepno\u015bci, mo\u017cna by rzec \u2013 ofensywno\u015bci, cech nie spotykanych w takiej skali w \u017cadnej sieci na obszarze Francji\u201d [31].<\/p>\n
\nStworzone m.in. dzi\u0119ki jego energii i uporowi podsieci Ekspozytury „F2” obj\u0119\u0142y swym zasi\u0119giem teren ca\u0142ej Francji dostarczaj\u0105c dow\u00f3dztwu polskiemu i Aliantom, drog\u0105 radiow\u0105 i lotnicz\u0105, bezcennych informacji [32]. Raporty te dotyczy\u0142y m.in. sk\u0142adu (O de B) niemieckiej armii i floty, niemieckich prac fortyfikacyjnych, przemys\u0142u wojennego oraz cel\u00f3w i oceny skuteczno\u015bci alianckich nalot\u00f3w. Ju\u017c w marcu 1943 r. dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci polskiego wywiadu Alianci zdobyli map\u0119 niemieckich umocnie\u0144 w Holandii, Belgii i Francji. Map\u0119 t\u0119 ci\u0105gle uszczeg\u00f3\u0142awiano o informacje dotycz\u0105ce niemieckich umocnie\u0144 w Normandii, Bretanii i Flandrii [33].<\/p>\n
\nSie\u0107 \u201eF2\u201d pracowa\u0142a w tym czasie nieprzerwanie mimo ci\u0105g\u0142ych aresztowa\u0144 i niemieckiego polowania, kt\u00f3rego celem stali si\u0119 niemal wszyscy zamieszkali we Francji Polacy. W 1943 r. Gestapo aresztowany m.in. Wiktora Jordan Rozwadowskiego \u201eTora\u201d. Przez sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy wi\u0119\u017ania poddawano ci\u0119\u017ckiemu \u015bledztwu i torturom po czym przewieziono go do wi\u0119zienia na terenie Czechos\u0142owacji gdzie doczeka\u0142 ko\u0144ca wojny. Wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia mia\u0142 Wincenty, kt\u00f3rego nazwisko zajmowa\u0142o wysok\u0105 pozycje na li\u015bcie poszukiwanych wrog\u00f3w III Rzeszy, mimo i\u017c dwukrotnie by\u0142 aresztowany zdo\u0142a\u0142 uciec i doczeka\u0142 wyzwolenia Francji na wolno\u015bci [34].<\/p>\n
\nFenomen skuteczno\u015bci siatki \u201eF2\u201d Wincenty t\u0142umaczy\u0142 p\u00f3\u017aniej \u015bwietn\u0105 organizacj\u0105 poszczeg\u00f3lnych plac\u00f3wek wywiadowczych, kt\u00f3re posiada\u0142y szereg zabezpiecze\u0144, rygorystycznym przestrzeganiem zasad konspiracji oraz oddaniem pracuj\u0105cych tam ludzi, kt\u00f3rzy najcz\u0119\u015bciej pracowali z pobudek ideowych [35]. W 1944 r. na rzecz \u201eF2\u201d dzia\u0142a\u0142o 1500 agent\u00f3w, przy czym w wi\u0119kszo\u015bci byli to Francuzi, a jedynie kierownictwo Ekspozytury \u201eF2\u201d pozosta\u0142o czysto polskie. Co ciekawe, jak podkre\u015bla\u0142 Wincenty, spo\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stwa francuskiego najbardziej ideowi wsp\u00f3\u0142pracownicy siatki rekrutowali si\u0119 spo\u015br\u00f3d duchownych katolickich oraz francuskich \u017byd\u00f3w i Cygan\u00f3w [36].<\/p>\n
\nTu\u017c przed wyzwoleniem, z pomoc\u0105 specjalnej grupy operacyjnej, \u201ePascal\u201d zdo\u0142a\u0142 zorganizowa\u0142 sie\u0107 wywiadowcz\u0105 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w Lotaryngii i Alzacji na ty\u0142ach wojsk niemieckich. Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych uczestniczy\u0142 natomiast w pracach komisji likwiduj\u0105cej Ekspozytur\u0119 \u201eF2\u201d [37]. Ju\u017c w 1946 r. nakre\u015bli\u0142 te\u017c kr\u00f3tki szkic historyczny po\u015bwi\u0119cony siatce \u201eF2\u201d.<\/p>\n
\nNiew\u0105tpliwym ciosem w tym czasie musia\u0142a by\u0107 dla niego \u015bmier\u0107, 8 czerwca 1946 r., najstarszej siostry matkuj\u0105cej mu w dzieci\u0144stwie \u2013 Cecylii. Rok wcze\u015bniej Cecylia opu\u015bci\u0142a ob\u00f3z jeniecki dla kobiet \u017co\u0142nierzy w Oberlangen. Na wolno\u015bci z zapa\u0142em zaj\u0119\u0142a si\u0119 organizacj\u0105 szkolnictwa dla nieletnich dziewcz\u0105t \u2013 uczestniczek Powstania Warszawskiego. W trakcie tych prac zachorowa\u0142a na raka i zmar\u0142a [38].<\/p>\n
\nTymczasem powojenne sytuacja we Francji, jak i Wielkiej Brytanii, nie sprzyja\u0142a Polakom \u2013 \u017co\u0142nierzom, kt\u00f3rzy do kraju rz\u0105dzonego przez komunist\u00f3w nie mieli po co i nie chcieli wraca\u0107. Dotychczasowi obro\u0144cy stali si\u0119 dla Zachodniej Europy niewygodnym balastem, zabrak\u0142o dla nich miejsca w zak\u0142adach pracy czy te\u017c w szko\u0142ach i na wy\u017cszych uczelniach. Wielu te\u017c decydowa\u0142o si\u0119 na emigracj\u0119 ze Starego Kontynentu do innych przyja\u017aniejszych cz\u0119\u015bci wolnego \u015bwiata. W tych okoliczno\u015bciach znalaz\u0142a si\u0119 tak\u017ce grupa Rozwadowskich, kt\u00f3rzy za cel emigracji obrali Afryk\u0119 Po\u0142udniow\u0105. W\u015br\u00f3d nich byli: Franciszek (syn prof. Jana Emanuela), Jan Duklan (syn p\u0142k. Adama), Jacek Feliks (syn prof. Jana Micha\u0142a) oraz bohater szkicu \u2013 Wincenty \u201ePascal\u201d [39].<\/p>\n
\n![\"09\"](\"http:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/092.png\")
Pocz\u0105tkowo Wincenty zamieszka\u0142 w Zwi\u0105zku Po\u0142udniowej Afryki (p\u00f3\u017anej RPA) gdzie do 1953 r. prowadzi\u0142 w Johannesburgu firm\u0119 po\u015brednictwa handlowego. W tym\u017ce roku po\u015blubi\u0142 mieszkank\u0119 Kapsztadu \u2013 Mary Mc Intosh Glennie, a z ma\u0142\u017ce\u0144stwa tego przysz\u0142o na \u015bwiat dw\u00f3ch syn\u00f3w: Franciszek (1954 r.) i Micha\u0142 (1956 r.) [40]. Pocz\u0105tek pobytu Rozwadowskiego w Afryce Po\u0142udniowej przypad\u0142 na czas wzrastaj\u0105cych wp\u0142yw\u00f3w afrykanerskiej Partii Narodowej, kt\u00f3rej dzia\u0142acze po wygranych w 1948 r. wyborach przyst\u0105pili do budowy systemu apartheidu dziel\u0105cego lokalne spo\u0142ecze\u0144stwo na grupy ze wzgl\u0119du na kolor sk\u00f3ry. Do\u015bwiadczenia drugiej wojny \u015bwiatowej, walka z niemieckimi nazistami, kt\u00f3rzy tak\u017ce pr\u00f3bowali dzieli\u0107 ludzi ze wzgl\u0119du na pochodzenie i ras\u0119, spowodowa\u0142y, \u017ce Wincenty Rozwadowski \u2013 by\u0142y dzia\u0142acz Narodowej Demokracji, sta\u0142 si\u0119 przeciwnikiem apartheidu. Pewien wp\u0142ywu na jego decyzj\u0119 mia\u0142a tak\u017ce m\u0142oda \u017cona Mary \u2013 cz\u0142onkini Partii Liberalnej Po\u0142udniowej Afryki, na czele kt\u00f3rej sta\u0142 s\u0142ynny pisarz, autor ksi\u0105\u017cki \u201eP\u0142acz ukochany kraju\u201d (polskie t\u0142umaczenie w 1954 r.) \u2013 Alan Paton [41]. Wincenty, wedle w\u0142asnego okre\u015blenia, sta\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas \u2013 \u201erewolucyjnym libera\u0142em\u201d b\u0105d\u017a \u201eradykalnym libera\u0142em\u201d. Liberalizm ten definiowa\u0142 bardzo prosto w nast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach: \u201eJa np.: nie znosz\u0119 [tego] typu libera\u0142\u00f3w dla kt\u00f3rych ka\u017cdy murzyn w Afryce lepszy jest od bia\u0142ego dlatego tylko, \u017ce jest czarny. Dla mnie, nie wchodz\u0105c w szczeg\u00f3\u0142y i daj\u0105c definicje negatywn\u0105, liberalizm [to] jest filozofia spo\u0142eczno-polityczna, kt\u00f3ra jest antytez\u0105 wszelkiego totalitaryzmu prawicy czy te\u017c lewicy. Nie znaczy to jednak np.: bym sympatyzowa\u0142 z anarchi\u0105: Ordnung muss sein…\u201d [42] .<\/p>\n
\nW 1956 r. Wincenty przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Mbabane (Suazi). Tutaj przez 13 lat prowadzi\u0142 ferm\u0119 hodowlan\u0105 i ogrodnicz\u0105, kt\u00f3r\u0105 sprzeda\u0142 po kl\u0119sce \u017cywio\u0142owej. Pocz\u0105wszy od 1966 r. zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3\u017cnorak\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 handlow\u0105 prowadzi\u0142 m.in.: firm\u0119 po\u015brednictwa w handlu nieruchomo\u015bciami i dzia\u0142kami budowlanymi, agencj\u0119 reklamow\u0105 oraz firm\u0119 dewelopersk\u0105 [43].<\/p>\n
\nW latach 1960-1968 uczestniczy\u0142 w ruchu emancypacyjnym ludno\u015bci murzy\u0144skiej wyst\u0119puj\u0105cej przeciw zwierzchniej w\u0142adzy kolonialnej Anglik\u00f3w. W tym czasie by\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli i wiceprzewodnicz\u0105cym Swaziland Democratic Party, kt\u00f3ra programowo sprzeciwia\u0142a si\u0119 wszelkim uprzedzeniom rasowym. Jako dzia\u0142acz polityczny by\u0142 w r\u00f3wnym stopniu przeciwnikiem apartheidu, miejscowej plemiennej monarchii oraz komunizmu [44]. Rozwadowski by\u0142 te\u017c wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 i przewodnicz\u0105cym Sebenta National Institute, organizacji zajmuj\u0105cej si\u0119 walk\u0105 z analfabetyzmem, krzewieniem o\u015bwiaty i kultury. W 1963 r. jako jedyny \u201ebia\u0142y\u201d reprezentant SDP uczestniczy\u0142 w londy\u0144skich rozmowach politycznych poprzedzaj\u0105cych przyznanie niepodleg\u0142o\u015bci Suazi i nadaj\u0105cych temu pa\u0144stwo demokratyczn\u0105 konstytucj\u0119. W tym\u017ce roku bez powodzenia kandydowa\u0142 do pierwszego parlamentu tego kraju, po czym wycofa\u0142 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci politycznej. Pozosta\u0142 natomiast nadal we w\u0142adzach Sebenta National Institute i dzia\u0142a\u0142 na rzecz praw ludno\u015bci kolorowej.<\/p>\n
\n![\"WJR_2\"](\"http:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/WJR_2.jpg\")
W ostatnich latach \u017cycia charakteryzowa\u0142 Wincentego, mimo cierpienia w zwi\u0105zku z post\u0119puj\u0105c\u0105 chorob\u0105 nowotworow\u0105, wielki optymizm i m\u0142odzie\u0144czy humor. Do ko\u0144ca te\u017c pracowa\u0142 nad udokumentowaniem dzia\u0142alno\u015bci siatki wywiadowczej \u201eF2\u201d. W tym celu prowadzi\u0142 rozleg\u0142\u0105 korespondencj\u0119, m.in.: z Leonem \u015aliwi\u0144skim i Stanis\u0142awem \u0141uckim, gromadzi\u0142 materia\u0142y historyczne oraz aktualizowa\u0142 wcze\u015bniej sporz\u0105dzone spisy cz\u0142on\u00f3w wywiadu oraz uzupe\u0142nia\u0142 informacje o F2 w oparciu o nowe dokumenty [45]. Podobne materia\u0142y i korespondencja zosta\u0142y przekazane, 1 wrze\u015bnia 2000 r., przez jego syna \u2013 Franciszka Jordan Rozwadowskiego do Archiwum Akt Nowych w Warszawie [46]. Wincenty Jordan Rozwadowski zmar\u0142 13 grudnia 1975 r. po d\u0142ugiej chorobie nowotworowej w Mbabane \u2013 stolicy Suazi. Za sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wojenn\u0105 zmar\u0142y, opr\u00f3cz Croix de Guerre, by\u0142 odznaczony tak\u017ce krzy\u017cem Virtuti Militari, francusk\u0105 Legia Honorow\u0105 oraz Orderem Imperium Brytyjskiego [47].<\/p>\n
\nPobierz:<\/p>\n
Pascal and F2 (Wincenty Jordan Rozwadowski i Ekspozytura F2) (Aby pobra\u0107 kliknij tutaj<\/a>)<\/p>\n
\nPrzypisy:<\/strong><\/p>\n\n- J. Medrala, Les reseaux de renseignements franco-polonais 1940-1944. R\u00e9seau F, Marine, Famille \u2013 Interalli\u00e9, R\u00e9seau F2, Etoile, PSW \u2013 Afrique, Enigma \u2013 Equipe300, Suisse 3, L’Harmattan: Paris 2005, s. 265, passim.; J. Zamojski, Biogram Wincentego Mariana Rozwadowskiego, w: Polski s\u0142ownik biograficzny, t. XXXII, Wroc\u0142aw 1989-1991, s. 422.<\/li>\n
- M. Patelski, Minister O\u015bwiaty z obozu w Oberlangen. Szkic do biografii Cecylii Jordan Rozwadowskiej (1903\u20131946), \u201cBiuletyn Informacyjny\u201d (kwartalnik Oddzia\u0142u Sto\u0142ecznego TMLIKPW), 2005, nr 36, s. 20-24<\/li>\n
- Archiwum Akt Nowych w Warszawie (dalej:AAN), Akta Wincentego Jordan Rozwadowskiego \u201ePascala\u201d (dalej: Akta WJR), Folder A, Wincenty Marja Jordan Rozwadowski [\u017cyciorys], Pary\u017c, 23 X 1944 r.; Zbiory autora, E. Rozwadowski, Historia rodziny Jordan Rozwadowskich, Na podstawie \u201eKroniki Rodzinnej\u201d Adama Rozwadowskiego oraz \u201epapier\u00f3w Rozwadowskich\u201d z Biblioteki Ossolineum we Wroc\u0142awiu opracowa\u0142 …, s. 91.<\/li>\n
- AAN, Akta WJR, Folder 15, List Wincentego Rozwadowskiego do Leona \u015aliwi\u0144skiego, 22 lipiec 1973 r., s. 2.<\/li>\n
- wikipedia.org\/wiki\/Akademia_Handlu_Zagranicznego_we_Lwowie.<\/li>\n
- Zbiory autora, List Franciszka Rozwadowskiego do Mariusza Patelskiego, 25 VII 2003 r.<\/li>\n
- Patelski, Rozw\u00f3j nowych ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u w II RP \u2013 przypadek Towarzystwa Eksploatacji Soli Potasowych w Ka\u0142uszu, Stebniku i Cho\u0142yniu, (w druku). AAN, Akta WJR, Folder A, Wincenty Marja Rozwadowski Pascal [\u017cyciorys], Pary\u017c, 23 X 1944 r.<\/li>\n
- W tej samej Szkole s\u0142u\u017cy\u0142 (w latach 1926 -1927) Tadeusz Jordan Rozwadowski syn Wincentego, za udzia\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej odznaczony orderem VM. Zbiory autora, E. Rozwadowski, Historia rodziny Jordan Rozwadowskich, Na podstawie \u201eKroniki Rodzinnej\u201d Adama Rozwadowskiego oraz \u201epapier\u00f3w Rozwadowskich\u201d z Biblioteki Ossolineum we Wroc\u0142awiu opracowa\u0142 …, s. 110; J. \u0141ukasiak, Wo\u0142y\u0144ska Szko\u0142a Podchor\u0105\u017cych Rezerwy Artylerii im. Marcina K\u0105ckiego, Pruszk\u00f3w 2000, s. 8-9, 12, 130.<\/li>\n
- AAN, Akta WJR, Folder A, Wincenty Marja Rozwadowski Pascal [\u017cyciorys], Pary\u017c, 23 X 1944 r.<\/li>\n
- M. Gi\u0119tkowski, Artyleria konna Wojska Polskiego 1918-1939, Toru\u0144 2000, s. 218; M. Winogrodzki, Podolska BK w dzia\u0142aniach wojennych 1939 r., cz. II, \u201eWojskowy Przegl\u0105d Historyczny\u201d 1990, nr 3-4, s. 98.<\/li>\n
- L. Laskowski, Roman Abraham. Losy dow\u00f3dcy, Warszawa-Pozna\u0144 1998, s.131; AAN, Akta WJR, Folder A, Wincenty Marja Rozwadowski Pascal [\u017cyciorys], Pary\u017c, 23 X 1944 r.<\/li>\n
- \u00a0J. Zamojski, Biogram Wincentego Mariana Rozwadowskiego…, s. 423.<\/li>\n
- Sk\u0142ad osobowy 5. Baterii 1. Pu\u0142ku Artylerii Lekkiej we Francji, w: B. J. Studzi\u0144ski, Na polach Lotaryngii, Warszawa 1965, s. 321.<\/li>\n
- Ibid., s. 83-84, 90.<\/li>\n
- J. Zamojski, Biogram Wincentego Mariana Rozwadowskiego…, s. 423; Wojsko Polskie w II wojnie \u015bwiatowej, red. E. Kospath-Paw\u0142owski, Warszawa 1994, s. 138-139.<\/li>\n
- Zbiory autora, S. Lucki \u201eArabe\u201d, Association of Network F2.<\/li>\n
- J. Medrala, Les reseaux de renseignements franco-polonais…, s. 34; M.Z. Rygor S\u0142owikowski, W tajnej s\u0142u\u017cbie. Polski wk\u0142ad do zwyci\u0119stwa w drugiej wojnie, Londyn 1977, s. 23, 87, 459.<\/li>\n
- W materia\u0142ach G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Informacji Wojska Polskiego dotycz\u0105cych oficer\u00f3w polskiego przedwojennego wywiadu zachowa\u0142a si\u0119 nast\u0119puj\u0105ca opinia o Januszu Rozwadowskim: \u201eRtm. Rozwadowski Janusz (obecnie we Francji) zna bardzo dobrze i lubi \u017cycie. Typ cz\u0142owieka zachodniego bardzo dobrze wychowanego. Ma sw\u00f3j niezale\u017cny i trafny s\u0105d. O\u017ceni\u0142 si\u0119 na emigracji z by\u0142\u0105 \u017con\u0105 znanego przedwojennego aferzysty \u2013 Su\u0142owskiego\u201d. Notatka ze zbior\u00f3w dr. Aleksandra Wo\u017anego w Opolu; Zbiory autora, E. Rozwadowski, Historia rodziny Jordan Rozwadowskich…, s. 163; J. Medrala, Les reseaux de renseignements franco-polonais…, s. 252.<\/li>\n
- J. Lerski, Emisariusz Jur, Warszawa 1989, s. 148, 150.<\/li>\n
- Zbiory autora, E. Rozwadowski, Historia rodziny Jordan Rozwadowskich…, s. 163; Le R\u00e9seau F2, \u201eRevue Historique De L’Arm\u00e9e\u201d 1952, s. 119.<\/li>\n
- J. Zamojski, Biogram Wincentego Mariana Rozwadowskiego…, s. 423; J. Medrala, Les reseaux de renseignements franco-polonais…, s. 141-142.<\/li>\n
- M.Z. Rygor S\u0142owikowski, W tajnej s\u0142u\u017cbie. Polski wk\u0142ad do zwyci\u0119stwa w drugiej wojnie, Londyn 1977, s. 95.<\/li>\n
- W. Wasiuty\u0144ski, Praw\u0105 stron\u0105 labiryntu, Gda\u0144sk 1996, s. 298; J. E. Zamojski, Polacy w ruchu oporu we Francji 1940-1945, Wroc\u0142aw 1975, s. 91.<\/li>\n
- AAN, Akta WJR, Folder A, Wincenty Marja Rozwadowski Pascal [\u017cyciorys], Pary\u017c, 23 X 1944 r.; M.Z. Rygor S\u0142owikowski, W tajnej s\u0142u\u017cbie…, s. 95.<\/li>\n
- G. Bennet, Francja i Afryka P\u00f3\u0142nocna, w: Polsko-brytyjska wsp\u00f3\u0142praca wywiadowcza podczas II wojny \u015bwiatowej, t. I: Ustalenia Polsko \u2013 Brytyjskiej Komisji Historycznej, pod red. T. Dubickiego D. Na\u0142\u0119cz, T. Stirling, Warszawa 2004, s. 228.<\/li>\n
- AAN, Akta WJR, Folder 15, List Wincentego Rozwadowskiego do Leona \u015aliwi\u0144skiego, 3 IV 1973 r., s. 1.<\/li>\n
- J. P. Baraniecki, Stronnictwo Narodowej Demokracji, w: Kierownictwo obozu niepodleg\u0142o\u015bciowego na obczy\u017anie 1945-1990, red. A. Szkuta, Materia\u0142y do dziej\u00f3w uchod\u017astwa, t. III, Londyn 1996, s. 529.<\/li>\n
- 6 I 1943 r. odby\u0142o si\u0119 spotkanie z udzia\u0142em Wincentego \u201ePascala\u201d, Wiktora Rozwadowskiego\u201eTora\u201d i \u201eRaba\u201d, na kt\u00f3rym podj\u0119to decyzj\u0119 o dalszej dzia\u0142alno\u015bci. Na spotkaniu uzgodniono tak\u017ce i\u017c Wincenty pojedzie do Szwajcarii. Le R\u00e9seau F2, \u201eRevue Historique De L’Arm\u00e9e\u201d 1952, s. 95; Zbiory autora, S. Lucki \u201eArabe\u201d, Association of Network F2; S. \u017bochowski, Wywiad Polski we Francji 1940-1945, Lublin 1994, s. 78.<\/li>\n
- R. Wnuk, Wywiad polski we Francji 1940-1945, w: Polsko-brytyjska wsp\u00f3\u0142praca wywiadowcza podczas II wojny \u015bwiatowej, t. I…, s. 248.<\/li>\n
- A. Pep\u0142o\u0144ski, Wywiad Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie 1939-1945, Warszawa 1995, s. 106.<\/li>\n
- J. E. Zamojski, Profesjonali\u015bci i amatorzy. Szkic o dziejach polskiej s\u0142u\u017cby wywiadowczej we Francji w latach 1940-1945 – \u201eF2\u201d, \u201eDzieje Najnowsze\u201d 1980, nr 4, s. 111, 112.<\/li>\n
- S. Lucki \u201eArabe\u201d, Association of Network F2.<\/li>\n
- R. Wnuk, Wywiad polski we Francji 1940-1945…, s. 251.<\/li>\n
- S. \u017bochowski, op. cit., s. 80-81; Zbiory autora, Informacja Franciszka Rozwadowskiego.<\/li>\n
- R. Wnuk, Wywiad polski we Francji 1940-1945…, s. 251.<\/li>\n
- R. Wnuk, Wywiad polski we Francji 1940-1945…, s. 249.<\/li>\n
- J. Medrala, Les reseaux de renseignements franco-polonais…, s. 328.<\/li>\n
- M. Patelski, Has\u0142o – Cecylia Jordan Rozwadowska, w: S\u0142u\u017cba Polek na frontach II wojny \u015bwiatowej. Sylwetki kobiet \u2013 \u017co\u0142nierzy, t. II, red. K. Kabzi\u0144ska,Toru\u0144 2006, s. 141.<\/li>\n
- Zbiory autora, E. Rozwadowski, Historia rodziny Jordan Rozwadowskich…, s. 123, passim; A. \u017bukowski, W kraju z\u0142ota i diament\u00f3w, Warszawa 1994, s. 245, 283.<\/li>\n
- Zbiory autora, E. Rozwadowski, Historia rodziny Jordan Rozwadowskich…, s. 92.<\/li>\n
- A. G\u0105sowski, RPA, Warszawa 2006, s. 157-158.<\/li>\n
- AAN, Akta WJR, Folder 15, List Wincentego Rozwadowskiego do Leona \u015aliwi\u0144skiego, 22 lipiec 1973 r., s. 1; J. Zamojski, Biogram Wincentego Mariana Rozwadowskiego…, s. 424.<\/li>\n
- AAN, Akta WJR, Folder 15, List Wincentego Rozwadowskiego do Leona \u015aliwi\u0144skiego, 20 marzec 1973 r., s. 3; J. Zamojski, Biogram Wincentego Mariana Rozwadowskiego…, s. 424.<\/li>\n
- Zbiory autora, Informacja Franciszka Rozwadowskiego.<\/li>\n
- Zbiory autora, Informacja Franciszka Rozwadowskiego.<\/li>\n
- B. Woszczy\u0144ski, Akta Wywiadu Polskiego we Francji z lat wojny, \u201eArchiwista Polski\u201d 2000, nr 4, s. 54-56; M. Rotulska, Akta polskiego wywiadu… \u201eNasz Dziennik\u201d2\/3 IX 2000; T. Belerski, Wywiad Polski we Francji, \u201eRzeczpospolita\u201d 2 IX 2000.<\/li>\n
- Zbiory autora, Informacja Franciszka Rozwadowskiego.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Autor: Mariusz Patelski Wincenty Jordan Rozwadowski \u201ePascal\u201d \u2013 szkic do biografii \u017co\u0142nierza, konspiratora i dzia\u0142acza antyrasistowskiego w Po\u0142udniowej Afryce Najnowsze ustalenia badaczy II wojny \u015bwiatowej, a zw\u0142aszcza wyniki prac Polsko-Brytyjskiej Komisji Historycznej ds Dokumentacji Dzia\u0142alno\u015bci Polskiego Wywiadu Polskiego w Czasie<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":909,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-899","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-rodziny"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=899"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1097,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/899\/revisions\/1097"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/media\/909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![](\"http:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/WJR_1.jpg\")
<\/strong><\/p>\n![\"WJR_5\"](\"http:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/WJR_5.jpg\")
Po upadku stolicy Rozwadowski dosta\u0142 si\u0119 do niewoli, z kt\u00f3rej zosta\u0142 zwolniony jako podchor\u0105\u017cy 10 pa\u017adziernika. Trudy kampanii wrze\u015bniowej nie zniech\u0119ci\u0142y go do dalszej walki. W listopadzie ruszy\u0142 przez W\u0119gry, Jugos\u0142awi\u0119 i W\u0142ochy do Francji, gdzie dotar\u0142 przed ko\u0144cem roku [12].