![\"pkn_paryz\"](\"http:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/pkn_paryz-300x251.jpg\")
<\/p>\n(tekst wyg\u0142oszony przez dr M. Patelskiego podczas 5-go zjazdu rodzinnego w Tomaszowicach)<\/i><\/p>\n
\n
Przez lata Jan Emanuel Jordan Rozwadowski by\u0142 postaci\u0105 niemal zapomnian\u0105 pozostaj\u0105c w cieniu swych krewnych gen. Tadeusza Jordan Rozwadowskiego i prof. Jana Micha\u0142a Rozwadowskiego \u2013 prezesa krakowskiej PAU. Dopiero ostatnio historycy zajmuj\u0105cy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie emigracj\u0105 polsk\u0105 doby I wojny \u015bwiatowej upomnieli si\u0119 o Jana, a w publikowanych artyku\u0142ach podkre\u015bla si\u0119 jego wk\u0142ad w walk\u0119 dyplomatyczn\u0105 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i granice II RP. Wysoko oceni\u0142 t\u0119 posta\u0107 zw\u0142aszcza prof. Bronis\u0142aw Pasierb
\nz Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, kt\u00f3ry postuluj\u0105c napisanie biografii tego polityka, pisa\u0142, \u017ce \u201eTrzeba t\u0119 posta\u0107 analizowa\u0107 w ca\u0142okszta\u0142cie polityki obozu narodowego w okresie I wojny \u015bwiatowej, w pracach przygotowawczych do organizacji nowego, powojennego \u0142adu europejskiego, w kt\u00f3rym odgrywa\u0142a wa\u017cn\u0105 rol\u0119\u201d.<\/p>\n
Jan Emanuel Rozwadowski urodzi\u0142 si\u0119 6 sierpnia 1872 r. w Babinie nad \u0141omnic\u0105 nieopodal Ka\u0142usza. Jego ojciec Bart\u0142omiej (1846 \u2013 1882) powstaniec 1863 r. i ziemianin by\u0142 cz\u0142owiekiem niezwykle wykszta\u0142conym, studiowa\u0142 m.in. na Uniwersytecie Krakowskim i Lwowskim, a tak\u017ce przez rok by\u0142 s\u0142uchaczem kurs\u00f3w literacko-filozoficznych na Sorbonie. W oczach wsp\u00f3\u0142czesnych Bart\u0142omiej Rozwadowski uchodzi\u0142 za cz\u0142owieka znaj\u0105cego \u015bwiat, bardzo odpowiedzialnego, elokwentnego, gospodarnego i ustosunkowanego. Do jego bliskich przyjaci\u00f3\u0142 nale\u017celi m.in. Witold Korytowski p\u00f3\u017aniejszy namiestnik Galicji oraz Stanis\u0142aw Tarnowski. Z tych powod\u00f3w wr\u00f3\u017cono mu karier\u0119 polityczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 przerwa\u0142a jednak choroba i \u015bmier\u0107 w wieku 36 lat. Matk\u0105 Jana by\u0142a natomiast bliska krewna Rozwadowskich Maria z Szymanowskich. Jan Rozwadowski posiada\u0142 liczne rodze\u0144stwo; opr\u00f3cz \u017cyj\u0105cych par\u0119 tygodni Szymona i Mieczys\u0142awa, Zofi\u0119 D\u0119bi\u0144sk\u0105 (1874-1918), Aniel\u0119 Komornick\u0105 (1876-1969), Wincentego (1878-1943) oraz Franciszka (1879-1897).<\/p>\n
W wieku dziewi\u0119ciu lat Jan utraci\u0142 ojca tote\u017c dalszym jego wychowaniem zajmowa\u0142a si\u0119 matka. Wedle zgodnej opinii pami\u0119tnikarzy, kobieta ta wykaza\u0142a niezwyk\u0142y hart i pogod\u0119 ducha, mimo i\u017c musia\u0142a si\u0119 samotnie zajmowa\u0107 tak liczn\u0105 dziatw\u0105.\u00a0Po uko\u0144czeniu szk\u00f3\u0142: ni\u017cszego gimnazjum we Lwowie i wy\u017cszego w Stanis\u0142awowie Jan uzyska\u0142 matur\u0119 i rozpocz\u0105\u0142 studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. O wyborze wy\u017cszej uczelni i prawdopodobnie kierunku studi\u00f3w zadecydowa\u0142 jeszcze za swego \u017cycia jego ojciec \u2013 przeciwnik szk\u00f3\u0142 wojskowych popularnych po\u015br\u00f3d licznych przedstawicieli rodu Rozwadowskich.<\/p>\n
W roku 1895 Jan Rozwadowski uzyska\u0142 doktorat i, za namow\u0105 Witolda Korytowskiego, podj\u0105\u0142 prac\u0119\u00a0w Dyrekcji Skarbu w Krakowie i Lwowie. W lipcu nast\u0119pnego roku Jan o\u017ceni\u0142 si\u0119 ze sw\u0105 kuzynk\u0105 Mari\u0105 Rozwadowsk\u0105 \u2013 c\u00f3rk\u0105 Stanis\u0142awa Teodora i Jadwigi z Chlibkiewicz\u00f3w. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo to zosta\u0142o skojarzone na zasadach partnerskich i nale\u017ca\u0142o do bardzo udanych. Posiadaj\u0105ca szerokie horyzonty intelektualne \u017cona Jana by\u0142a jego najbli\u017csza powiernic\u0105 i w du\u017cym stopniu wspiera\u0142a m\u0119\u017ca, maj\u0105c wp\u0142yw na jego karier\u0119 polityczn\u0105 i zawodow\u0105.<\/p>\n
Jan Rozwadowski ch\u0119tnie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w \u017cycie rodziny i w 1897 r. by\u0142 g\u0142\u00f3wnym inicjatorem za\u0142o\u017cenia Zwi\u0105zku Rodziny Jordan-Rozwadowskich oraz autorem statutu tego\u017c stowarzyszenia. W sk\u0142ad Zwi\u0105zku weszli w\u00f3wczas Rozwadowscy: synowie Tomis\u0142awa: Tadeusz, Samuel i Wiktor, synowie Bart\u0142omieja Jan Emanuel i Wincenty (1878-1942), synowie Franciszka \u2013 Adam (1876-1957) i Jerzy (1881-1966) oraz Stefan Rozwadowski. Do Zwi\u0105zku przyj\u0119to tak\u017ce przedstawicieli rodzin spowinowaconych Tomis\u0142awa i Zdzis\u0142awa J\u0119drzejowicz\u00f3w oraz Leona Podleskiego. Na pierwszym posiedzeniu wybrano w\u0142adze zwi\u0105zku, na czele kt\u00f3rych stan\u0105\u0142 Tadeusz Rozwadowski jako przewodnicz\u0105cy. Co roku wybierano ponadto dwu zarz\u0105dc\u00f3w (zawiaduj\u0105cych maj\u0105tkiem Zwi\u0105zku) oraz sekretarza. W Zwi\u0105zku Rodzinnym Jan Rozwadowski obj\u0105\u0142 natomiast funkcj\u0119 cenzora \u2013 kontroluj\u0105cego zarz\u0105dc\u00f3w.<\/p>\n
W cztery lata p\u00f3\u017aniej (w 1899 r.) Rozwadowski wyjecha\u0142 do Niemiec, gdzie kontynuowa\u0142 studia ekonomiczne na uniwersytetach w Halle, Lipsku i Berlinie. Od 1900 r. zaj\u0105\u0142 si\u0119 szerzej problematyk\u0105 kolonizacji pruskiej w Pozna\u0144skiem; w tym celu je\u017adzi\u0142 do Wielkopolski. Podr\u00f3\u017ce te wspiera\u0142 dyrektor Banku Ziemia\u0144skiego Kalkstein. Wyniki bada\u0144 opublikowa\u0142 w ksi\u0105\u017cce \u201eParcelacja wielkiej w\u0142asno\u015bci w \u015bwietle post\u0119powania pruskich instytucji po\u015brednicz\u0105cych\u201d (Lw\u00f3w 1903). W nast\u0119pnych latach bada\u0142 zjawisko bezrobocia rolnego w Galicji. Temu zagadnieniu po\u015bwi\u0119ci\u0142 broszur\u0119 \u201eRuskie bezrobocie w r. 1902. Uwagi o jego terenie\u201d (Lw\u00f3w 1904). W pracy tej ostrzega\u0142 przed zagro\u017ceniem ze strony Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy d\u0105\u017cyli do podwa\u017cenia polskiego stanu posiadania w Galicji. Po uzyskaniu habilitacji (w 1905 r.) wyk\u0142ada\u0142 (lata 1907-12) jako docentem prywatny ekonomii politycznej na Wydziale Prawa i Umiej\u0119tno\u015bci Politycznych Uniwersytetu Lwowskiego.<\/p>\n
R\u00f3wnocze\u015bnie by\u0142 cz\u0142onkiem wielu organizacji spo\u0142eczno-zawodowych m.in.: Tow. Zjednoczonych K\u00f3\u0142 Zjazd\u00f3w Rolniczych, Podolskiego Zwi\u0105zku Hodowc\u00f3w Byd\u0142a Mlecznego, Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego we Lwowie, Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, Rady Zawiadowczej Galicyjskiego Banku Kredytowego Ziemskiego (1911-13), Rady Nadzorczej Banku Melioracyjnego we Lwowie (1907-8), Rady Nadzorczej Sp\u00f3\u0142ki Agronom\u00f3w we Lwowie (1908-11), Tow. K\u00f3\u0142ek Rolniczych we Lwowie (od r. 1911), Komisji Krajowej do Spraw Rolniczych (od r. 1913), Wydzia\u0142u Tow. Tatrza\u0144skiego\u00a0w Krakowie (1903-5).<\/p>\n
Sam gospodarowa\u0142 w Hladkach w powiecie Tarnopolskim; tam postawi\u0142 nowe zabudowania, ogrodzenia oraz za\u0142o\u017cy\u0142 sad. Jednocze\u015bnie da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako spo\u0142ecznik \u2013 wraz z Witoldem ks. Czartoryskim popiera\u0142 rozw\u00f3j Towarzystwa Szk\u00f3l Ludowych na Ziemi Tarnopolskiej. W 1909 r. zosta\u0142 dyrektorem lwowskiej filii Galicyjskiego Banku Ziemskiego w \u0141a\u0144cucie i zarz\u0105dza\u0142 ni\u0105 do wybuchu pierwszej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n
Badania naukowe uzmys\u0142owi\u0142y Rozwadowskiemu skal\u0119 zagro\u017cenia, jak\u0105 nios\u0142a dla Polak\u00f3w kolonizacja pruska. Jako cz\u0142owiek energiczny i niepozbawiony ambicji politycznych od pocz\u0105tku XX w. zwi\u0105za\u0142 si\u0119 te\u017c z obozem narodowym, kt\u00f3rego przyw\u00f3dcy, na czele z Romanem Dmowskim, w\u0142a\u015bnie w pa\u0144stwie niemieckim upatrywali g\u0142\u00f3wne zagro\u017cenie dla sprawy polskiej. Artyku\u0142y dotycz\u0105ce tej tematyki publikowa\u0142 Rozwadowski w g\u0142\u00f3wnych czasopismach Narodowej Demokracji: w \u201ePrzegl\u0105dzie Wszechpolskim” oraz lwowskim \u201eS\u0142owie Polskim”.<\/p>\n
Od pocz\u0105tku czynnie uczestniczy\u0142 w dzia\u0142alno\u015bci utworzonego w styczniu 1904 r. Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego (SD-N) w Galicji, a na zje\u017adzie SD-N we Lwowie 8 – 9 grudnia 1905 r. wszed\u0142 do Komitetu G\u0142\u00f3wnego Stronnictwa i podpisa\u0142 jego \u201eProgram”. R\u00f3wnocze\u015bnie by\u0142 cz\u0142onkiem (od r. 1905) tajnej \u2013 Ligi Narodowe| w Galicji oraz cz\u0142onkiem Komitetu Krajowego Ligi Narodowej.<\/p>\n
W kwietniu 1914 r., na zje\u017adzie Rady G\u0142\u00f3wnej LN w Wiedniu, Rozwadowski zdecydowanie popar\u0142 stanowisko Romana Dmowskiego, kt\u00f3ry g\u0142osi\u0142 konieczno\u015b\u0107 opowiedzenia si\u0119 Polak\u00f3w w przysz\u0142ej wojnie po stronie Rosji przeciw Niemcom i Austrii. Po wybuchu I wojny \u015bwiatowej Rozwadowski wszed\u0142 jako przedstawiciel SD-N do Naczelnego Komitetu Narodowego (NKN) obejmuj\u0105c stanowisko sekretarza generalnego (wraz z Konstantym Srokowskim). Na forum NKN wyst\u0119powa\u0142 przeciw wci\u0105ganiu spo\u0142ecze\u0144stwa Kr\u00f3l. Polskiego do akcji antyrosyjskich, energicznie oponowa\u0142 przeciw sk\u0142adaniu przez legionist\u00f3w przysi\u0119gi wg roty dla austriackiego pospolitego ruszenia. Szczeg\u00f3lnie ostro \u015bciera\u0142 si\u0119 z Ignacym Daszy\u0144skim galicyjskich socjalist\u00f3w. Od po\u0142owy wrze\u015bnia 1914 r. opowiada\u0142 si\u0119 za wyst\u0105pieniem endek\u00f3w z NKN co te\u017c nast\u0105pi\u0142o w pa\u017adzierniku tego roku.<\/p>\n
Po ust\u0105pieniu z NKN Rozwadowski mieszka\u0142 w Rabce, a nast\u0119pnie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Wiednia. Wobec zagro\u017cenia ze strony w\u0142adz austriackich, tropi\u0105cych wszelkie objawy nieprawomy\u015blno\u015bci, w porozumieniu ze Stanis\u0142awem G\u0142\u0105bi\u0144skim, Rozwadowski wraz z rodzin\u0105 wyjecha\u0142 na wiosn\u0119 1915 r. do Szwajcarii. We wrze\u015bniu 1915 r. wraz z innymi wybitnymi politykami realistami i narodowcami: Erazmem Piltzem, Marianem Seyd\u0105 oraz Aleksandrem Skarbkiem utworzy\u0142 Centraln\u0105 Agencj\u0119 Polsk\u0105 (CAP) w Lozannie (dzia\u0142aj\u0105c\u0105 do 1917 r.). W listopadzie 1915 r. wszed\u0142 do tajnego Ko\u0142a Politycznego utworzonego przez polityk\u00f3w z SD-N i Stronnictwa Polityki Realnej w celu kierowania ca\u0142o\u015bci\u0105 polskiej polityki na Zachodzie.<\/p>\n
Na emigracji Rozwadowski wsp\u00f3lnie z Marianem Seyd\u0105 powo\u0142ali Komitet wydawnictwa Encyclopedie Polonaise we Fryburgu (1916). Celem Komitetu by\u0142o propagowanie wiedzy o Polsce w\u015br\u00f3d zachodnich spo\u0142ecze\u0144stw. Wedle prof. Stanis\u0142awa G\u0142\u0105bi\u0144skiego \u201eEncyklopedia…\u201d, obok \u201eAtlasu Polskiego\u201d Eugeniusza Romera, odegra\u0142a najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 informacyjn\u0105 w toku wojny, daj\u0105c zachodnim politykom oraz spo\u0142ecze\u0144stwom zr\u0105b podstawowych wiadomo\u015bci na temat polskiej historii, gospodarki i stosunk\u00f3w narodowo\u015bciowych we wszystkich dzielnicach Polski.<\/p>\n
Akcja propagandowa Agencji Loza\u0144skiej wymaga\u0142a znacznych nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Pieni\u0105dze na ten cel pozyskiwano z datk\u00f3w zbieranych przez Poloni\u0119 ameryka\u0144sk\u0105. Na pocz\u0105tku 1916 r., na skutek konflikt\u00f3w miedzy polskimi organizacjami o odmiennych orientacjach politycznych, Polonia ameryka\u0144ska wstrzyma\u0142a finansowanie Centralnej Agencji Polskiej. W celu ratowania sytuacji i odzyskania utraconych funduszy Agencja wydelegowa\u0142a Rozwadowskiego w maju 1916 r. do USA. Misja Rozwadowskiego do Stan\u00f3w Zjednoczonych mog\u0142a by pos\u0142u\u017cy\u0107 za kanw\u0119 dla sensacyjno – szpiegowskiego filmu. Rozwadowski b\u0119d\u0105c obywatelem austriackim musia\u0142 uzyska\u0107 oficjaln\u0105 zgod\u0119 na przejazd przez terytorium Francji od najwy\u017cszych czynnik\u00f3w pa\u0144stwowych. Co ciekawe wypraw\u0119 t\u0119 odby\u0142 pod pseudonimem \u201eJordan\u201d zapewne w celu zmylenia wywiad\u00f3w austriackiego i niemieckiego, kt\u00f3re z niepokojem przygl\u0105da\u0142y si\u0119 rosn\u0105cym wp\u0142ywom polskim w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w Entanty.<\/p>\n
Na terenie USA Rozwadowski pozyska\u0142 dla akcji CAP Ignacego Paderewskiego oraz wybitnego bankiera pochodzenia polskiego \u2013 Jana Smulskiego. Ostatecznie w wyniku rozm\u00f3w jakie przeprowadzi\u0142 \u201eJordan\u201d m.in. w Chicago, uda\u0142o si\u0119 skonsolidowa\u0107 emigracyjne ugrupowania katolickie i narodowo-demokratyczne, oraz doprowadzi\u0107 do powo\u0142ania wsp\u00f3lnego Wydzia\u0142u Narodowego Polskiego Centralnego Komitetu Ratunkowego w Chicago. Wydzia\u0142 zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 nadal finansowa\u0107 CAP w Lozannie oraz Komitety Wydawnicze we Fryburgu.<\/p>\n
Warto nadmieni\u0107, \u017ce sukces Rozwadowskiego nie by\u0142by mo\u017cliwy gdyby nie postawa jego \u017cony. Tu\u017c przed wyjazdem ze Szwajcarii ma\u0142\u017ce\u0144stwo Rozwadowskich znajdowa\u0142o si\u0119 bowiem w trudnej sytuacji rodzinnej \u2013 Maria chorowa\u0142a ci\u0119\u017cko na serce, a jednocze\u015bnie urodzi\u0142a w styczniu 1916 r. \u00f3sme dziecko \u2013 syna Wincentego. Wspomniane okoliczno\u015bci powodowa\u0142y, i\u017c Jan mocno obawia\u0142 si\u0119 pozostawienia rodziny na obczy\u017anie i wyjazdu za Ocean. Decyzj\u0119 o wyje\u017adzie podj\u0105\u0142 ostatecznie za namow\u0105 \u017cony \u015bwiadomej powagi sytuacji, kt\u00f3ra zapewni\u0142a m\u0119\u017ca, i\u017c poradzi sobie pod jego nieobecno\u015b\u0107.<\/p>\n
W lipcu 1916 r. Rozwadowski powr\u00f3ci\u0142 do Szwajcarii. W loza\u0144skim Kole Politycznym przedstawi\u0142 memoria\u0142, w kt\u00f3rym postulowa\u0142 odbudow\u0119 zniszczonej wojn\u0105 gospodarki Polski za pomoc\u0105 kapita\u0142u obcego i trwa\u0142ych finansowych z nim powi\u0105za\u0144 g\u0142\u00f3wnie poprzez kredyty pa\u0144stw zachodnich, w tym tak\u017ce poprzez \u015brodki finansowe emigracji polskiej z USA.<\/p>\n
R\u00f3wnocze\u015bnie podj\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z dwumiesi\u0119cznikiem \u201ePrzegl\u0105d Polski” (1916\u201417) wydawanym we Fryburgu przez Mariana Seyd\u0119. W czasopi\u015bmie tym opublikowa\u0142 m. in. cykl artyku\u0142\u00f3w \u201eStanowisko spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego wobec pa\u0144stw rozbiorowych w obliczu wojny\u201d (maj – pa\u017adziernik 1916). 11 listopada 1916 r. Jan Rozwadowski podpisa\u0142 protest loza\u0144ski skierowany przeciw aktowi 5 listopada, na mocy kt\u00f3rego cesarzowie Niemiec i Austro-w\u0119gier tworzyli zale\u017cne od siebie Kr\u00f3lestwo Polskie. Smaczku temu wydarzeniu dodaje fakt, i\u017c w uroczysto\u015bci og\u0142oszenia aktu 5 listopada, na Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie, wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 kuzyn Jana \u2013 gen. Tadeusz Jordan Rozwadowski, zwolennik orientacji austropolskiej.<\/p>\n
Latem nast\u0119pnego roku Jan Rozwadowski wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w naradach, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do utworzenia 15 sierpnia 1917 r. Komitetu Narodowego Polskiego (KNP) w Pary\u017cu. Pocz\u0105tkowo emigracyjny polityk postulowa\u0142 utworzenie szerokiej reprezentacji r\u00f3\u017cnych ugrupowa\u0144 politycznych, pod wp\u0142ywem Dmowskiego popar\u0142 jednak koncepcj\u0119 zwartej organizacji o zdecydowanej przewadze endecji.<\/p>\n
Przez ca\u0142y okres istnienia KNP Rozwadowski by\u0142 jego cz\u0142onkiem a\u017c do rozwi\u0105zania Komitetu 15 kwietnia 1919 r. Z racji swego wykszta\u0142cenia i do\u015bwiadczenia dyplomatycznego pe\u0142ni\u0142 w ramach KNP kolejno wiele r\u00f3\u017cnych funkcji m.in: reprezentanta KNP w Bernie, sekretarza KNP oraz kierownika Wydzia\u0142u Naukowo-Propagandowego, szefa Wydzia\u0142u Stosunk\u00f3w z Krajem, szefa Wydzia\u0142u V: Studi\u00f3w, Wydawnictw i Propagandy. Rozwadowski kierowa\u0142 tak\u017ce Wydzia\u0142em Spraw Cywilnych KNP, s\u0142u\u017c\u0105c rodakom pomoc\u0105 konsularn\u0105.<\/p>\n
<\/p>\n
P o l s k i K o m i t e t N a r o d o w y w P a r y \u017c u<\/em> Jako reprezentant KNP wraz z Dmowskim i Seyd\u0105 wzi\u0105\u0142 Rozwadowski udzia\u0142 w licznych konferencjach\u00a0z dzia\u0142aczami czeskimi, s\u0142owackimi, jugos\u0142owia\u0144skimi i rumu\u0144skimi, kt\u00f3rych celem by\u0142o uzgodnienie programu przebudowy Europy \u015brodkowej po zako\u0144czeniu wojny. Jako zdecydowany zwolennik\u00a0pokojowych zwi\u0105zk\u00f3w z po\u0142udniowym s\u0105siadem opracowa\u0142, w maju 1918 r., referat, w kt\u00f3rym wskazywa\u0142 na zyski p\u0142yn\u0105ce ze wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej polsko-czeskiej m.in. wzajemne uzupe\u0142nianie si\u0119 gospodarcze obu pa\u0144stw, mo\u017cliwo\u015b\u0107 dost\u0119pu Czech\u00f3w do Ba\u0142tyku przez terytorium Polski i polskie porty, szans\u0119 ekspansji na rynki rosyjskie i in. Problemy te omawia\u0142 m.in. w czerwcu 1918 r. z Edwardem Beneszem na posiedzeniach polsko-czeskiej komisji ekonomicznej. Podobne rozmowy prowadzi\u0142 tak\u017ce z politykami rumu\u0144skimi.<\/p>\n Zaniepokojony przysz\u0142o\u015bci\u0105 polskich kres\u00f3w wschodnich opracowywa\u0142 mapy, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 podstaw\u0105 do ustalenia granicy pa\u0144stwa polskiego. Wsp\u00f3lnie ze Stanis\u0142awem Grabskim i Erazmem Piltzem utworzy\u0142 tak\u017ce komisj\u0119 KNP do opracowania mapy etnograficznej Polski. Bardziej szczeg\u00f3\u0142owy program utworzenia pa\u0144stwa polskiego og\u0142osi\u0142 w broszurze \u201eLa production de la Pologne future en regard de celle des \u00e9tats voisins\u201d z pa\u017adziernika 1918 r. W pracy tej postulowa\u0142 konieczno\u015b\u0107 utworzenia wielkiego pa\u0144stwa polskiego o obszarze ok. 470 tys. km2 wraz z G\u00f3rnym \u015al\u0105skiem i ok. 40 mln ludno\u015bci. Kraj taki mia\u0142 by\u0107 solidn\u0105 barier\u0105 mi\u0119dzy Niemcami a Rosj\u0105, a jego gospodarka dostarcza\u0107 odpowiedniej ilo\u015bci produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych Europie.<\/p>\n W obliczu zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 ko\u0144ca wojny (pa\u017adziernik 1918 r.) Rozwadowski wsp\u00f3lnie ze Stanis\u0142awem Grabskim rozpocz\u0119li w Pary\u017cu organizacj\u0119 Wydzia\u0142u Prac Kongresowych \u2013 instytucji maj\u0105cej za zadanie przygotowa\u0107 m.in. szczeg\u00f3\u0142owe postulaty polskie na konferencj\u0119 pokojow\u0105. Sam Rozwadowski wszed\u0142 nast\u0119pnie w sk\u0142ad tzw. narady (grona doradc\u00f3w) przy Delegacji Polskiej na Konferencj\u0119 Pokojow\u0105 oraz s\u0142u\u017cy\u0142 Delegacji Polskiej jako ekspert do spraw geograficznych i etnograficznych.<\/p>\n Wa\u017cnym zagadnieniem, kt\u00f3ry od pocz\u0105tku I wojny zajmowa\u0142 Rozwadowskiego by\u0142 tak\u017ce problem przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej Galicji Wschodniej ze Lwowem. Od listopada 1918 r. toczy\u0142a si\u0119 wojna o ten region mi\u0119dzy Polakami i Ukrai\u0144cami, a na czele polskiej \u201eArmii Wsch\u00f3d\u201d sta\u0142 wspomniany ju\u017c krewny Jana \u2013 gen. Tadeusz Rozwadowski. Walka o Ma\u0142opolsk\u0119 Wschodni\u0105 mia\u0142a miejsce tak\u017ce na forum dyplomatycznym w Pary\u017cu, w kwietniu 1919 r. Jan Rozwadowski wszed\u0142 w sk\u0142ad Komisji do spraw Galicji. Jako jej cz\u0142onek zdecydowanie przeciwstawia\u0142 si\u0119 wysuwanym w\u00f3wczas przez wrogich Polsce polityk\u00f3w projektom autonomii Galicji.<\/p>\n Ze wzgl\u0119du na do\u015bwiadczenia wyniesione z czas\u00f3w pracy w CAP Rozwadowskiemu powierzono tak\u017ce od kwietnia 1919 r., kierownictwo referatem propagandy, a nast\u0119pnie Biurem Propagandy KNP. R\u00f3wnocze\u015bnie Rozwadowski reprezentowa\u0142 Polsk\u0119 w utworzonej przez Rad\u0119 Najwy\u017csz\u0105 Konferencji Pokojowej \u201eKomisji VII: Spraw Ekonomicznych\u201d. W celu pog\u0142\u0119biania przyja\u017ani polsko-francuskiej\u00a0z inicjatywy Rozwadowskiego powsta\u0142o stowarzyszenie \u201eFrance – Pologne\u201d oraz pismo \u201eLa Pologne\u201d\u00a0w 1919 r.<\/p>\n Wraz z zako\u0144czeniem si\u0119 obrad Konferencji Pokojowej i podpisaniem pokoju wersalskiego z Niemcami misja Rozwadowskiego dobieg\u0142a ko\u0144ca. Decyzj\u0119 o powrocie do kraju najprawdopodobniej przyspieszy\u0142a \u015bmier\u0107 \u017cony w 1919 r. Obarczony licznymi dzie\u0107mi, m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 Rozwadowski na pomoc krewnych w kraju a zw\u0142aszcza swej najstarszej c\u00f3rki Cecylii, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a obowi\u0105zki matki wobec m\u0142odszego rodze\u0144stwa.<\/p>\n Na sta\u0142e do Polski powr\u00f3ci\u0142 w styczniu 1920 r. Zamieszka\u0142 w\u00f3wczas we Lwowie, w willi przy ul. C\u0142owej 3. W mie\u015bcie nad Pe\u0142twi\u0105 obj\u0105\u0142 stanowisko dyrektora Banku Ziemskiego. R\u00f3wnocze\u015bnie by\u0142 aktywnym politykiem i w latach 1920-8 piastowa\u0142 funkcj\u0119 prezesa Zwi\u0105zku Ludowo-Narodowego (ZLN) w Ma\u0142opolsce Wschodniej, a nast\u0119pnie prezesa Stronnictwa Narodowego. Jego dom przy ul. C\u0142owej wielokrotnie odwiedza\u0142 Roman Dmowski, zw\u0142aszcza po 1926 r., gdy organizowa\u0142 Ob\u00f3z Wielkiej Polski.\u00a0W 1924 r. Jan Rozwadowski powt\u00f3rnie si\u0119 o\u017ceni\u0142 z Jadwig\u0105 z \u0141osi\u00f3w.<\/p>\n W latach 1925-7 Rozwadowski nale\u017ca\u0142 tak\u017ce do Rady G\u0142\u00f3wnej LN a po rozwi\u0105zaniu Ligi wst\u0105pi\u0142 w 1928 r. do lwowskiego oddzia\u0142u tajnej \u201eStra\u017cy Narodowej\u201d. W zwi\u0105zku z licznymi represjami dotykaj\u0105cymi m\u0142odzie\u017c narodow\u0105 po 1926 r. mocno anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w akcj\u0119 niesienia pomocy aresztowanym przez w\u0142adze sanacyjne dzia\u0142aczom SN. R\u00f3wnocze\u015bnie odgrywa\u0142 du\u017c\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu rodziny. W jego lwowskim domu, a tak\u017ce w willi w Jastrz\u0119biej G\u00f3rze, ch\u0119tnie i cz\u0119sto go\u015bcili liczni przedstawicieli rozrastaj\u0105cego si\u0119 stale rodu Jordan Rozwadowskich. W ostatnich latach \u017cycia Jan podj\u0105\u0142 tak\u017ce pr\u00f3b\u0119 uporz\u0105dkowania papier\u00f3w rodzinnych i odtworzenia genealogii rodziny Jordan Rozwadowskich. W latach trzydziestych kandydowa\u0142 bez powodzenia do Sejmu RP. Zmar\u0142 nagle 19 marca 1935 r. w trakcie pobytu w Warszawie.<\/p>\n Niezwykle uroczysty pogrzeb Jana Jordan Rozwadowskiego odby\u0142 si\u0119 22 marca 1935 r. we Lwowie. Tego dnia msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 w intencji zmar\u0142ego odprawili w ko\u015bciele OO. Bernardyn\u00f3w arcybiskupi Boles\u0142aw Twardowski i J\u00f3zef Teodorowicz. Po mszy mow\u0119 po\u017cegnaln\u0105 wyg\u0142osi\u0142 nestor galicyjskich narodowc\u00f3w prof. Stanis\u0142aw G\u0142\u0105bi\u0144ski. Nast\u0119pnie sformu\u0142owano kondukt, kt\u00f3ry uda\u0142 si\u0119 na Cmentarz \u0141yczakowski. Nad mogi\u0142\u0105 zmar\u0142ego mowy wyg\u0142osili przedstawiciele m\u0142odzie\u017cy narodowej: Jan Mat\u0142achowski, prezes m\u0142odzie\u017cy wszechpolskiej Adam Treszka, przedstawiciel korporacji \u201eLeopolja\u201d Tadeusz Soko\u0142owski, korporacji \u201eAwangardia\u201d Jan Rojek, prezes Czytelni Akademickiej Witold Nowosad oraz prezes Stronnictwa Narodowego W\u0142adys\u0142aw Bartoszewicz. Rozwadowski pozostawi\u0142 pi\u0119cioro dzieci z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa: Cecyli\u0119 (1903-1946) por. AK je\u0144ca obozu Oberlangen, Janin\u0119 po m\u0119\u017cu Filliol (1905-1990) \u2013 dzia\u0142aczk\u0119 ruchu oporu we Francji, Mieczys\u0142awa Andrzeja (1906-1939) \u2013 in\u017cyniera mechaniki i lotnictwa, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 pod Kockiem w 1939 r., Franciszka (1910-1990) \u2013 in\u017cyniera rolnictwa, oficera Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie oraz Wincentego ps. \u201ePascal\u201d (1916-1975) \u2013 szefa siatki wywiadowczej F2 we Francji okresu II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n Bibliografia: (tekst wyg\u0142oszony przez dr M. Patelskiego podczas 5-go zjazdu rodzinnego w Tomaszowicach) Przez lata Jan Emanuel Jordan Rozwadowski by\u0142 postaci\u0105 niemal zapomnian\u0105 pozostaj\u0105c w cieniu swych krewnych gen. Tadeusza Jordan Rozwadowskiego i prof. Jana Micha\u0142a Rozwadowskiego \u2013 prezesa krakowskiej PAU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":587,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-586","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-rodziny"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/586","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=586"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/586\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":589,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/586\/revisions\/589"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/media\/587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nSiedz\u0105 od lewej: Maurycy Zamoyski, Roman Dmowski, Erazm Piltz, stoj\u0105 od lewej:<\/em>
\nStanis\u0142aw Kosicki,Jan Rozwadowski, Konstanty Skirmunt, major Fronczak,\u00a0<\/em>
\nW\u0142adys\u0142aw Soba\u0144ski, Marian Seyda, J\u00f3zef Wielowieyski<\/em><\/p>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\nE. Rozwadowski, Historia rodziny Jordan Rozwadowskich (w zbiorach autora),
\nNotatki dotycz\u0105ce rodziny Rozwadowskich i rodzin z ni\u0105 spokrewnionych spisane z pami\u0119ci przez Wincentego Rozwadowskiego w latach 1940 i 1941 w Argentat we Francji (w zbiorach autora),
\nH. Florkowska-Fran\u010di\u0107, Ameryka\u0144ska misja Jana Rozwadowskiego (Jordana) w 1916 r., \u201ePrzegl\u0105d Polonijny\u201d 2001, z. 3., s. 5-18,
\nB. Pasierb, Jan Rozwadowski \u201eJordan\u201d i jego polityczne \u201eWskazania\u201d, \u201eSob\u00f3tka\u201d 1996, nr 1-3, s. 262-269,
\nJ. Zdrada, Biogram Jana Emanuela Rozwadowskiego, Polski s\u0142ownik biograficzny, t. XXXII, Wroc\u0142aw 1989-1991, s. 409-412.<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"