{"id":134,"date":"2015-06-19T09:55:46","date_gmt":"2015-06-19T07:55:46","guid":{"rendered":"http:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/?page_id=134"},"modified":"2025-07-19T20:40:30","modified_gmt":"2025-07-19T18:40:30","slug":"stowarzyszenie-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/stowarzyszenie-2\/","title":{"rendered":"Stowarzyszenie"},"content":{"rendered":"

Historia Zwi\u0105zk\u00f3w i Stowarzysze\u0144 <\/strong>Rodziny <\/strong>Jordan-Rozwadowskich<\/strong><\/p>\n

\n

Zwi\u0105zki familijne sta\u0142y si\u0119 w XIX w. popularn\u0105 form\u0105 \u017cycia rodzinnego szlachty ma\u0142opolskiej. Tak\u0105 organizacj\u0119, pod koniec tego wieku, posiadali tak\u017ce Jordan-Rozwadowscy, a zosta\u0142a ona utworzona przez pi\u0119ciu Oberty\u0144skich: Kazimierza, Jana, Zdzis\u0142awa, Adama i Emila; trzech Rozwadowskich: Tomis\u0142awa, Bart\u0142omieja i Franciszka oraz Aleksandra Szymanowskiego. Zwi\u0105zek ten rozpad\u0142 si\u0119 jednak, z nieznanych przyczyn, po dziesi\u0119ciu latach istnienia.<\/p>\n

\n

\"Stowarzyszenie<\/p>\n

\n

W celu podtrzymania wi\u0119zi rodzinnych w 1897 r. powsta\u0142 nowy Zwi\u0105zek Rodziny Jordan-Rozwadowskich. G\u0142\u00f3wnym inicjatorem tego przedsi\u0119wzi\u0119cia by\u0142 Jan Emanuel Rozwadowski, kt\u00f3ry zredagowa\u0142 statut. W sk\u0142ad stowarzyszenia weszli natomiast Rozwadowscy: synowie Tomis\u0142awa: Tadeusz, Samuel i Wiktor, synowie Bart\u0142omieja: Jan Emanuel i Wincenty (1878-1942), synowie Franciszka: Adam (1876-1957) i Jerzy (1881-1966) oraz Stefan Rozwadowski. Do Zwi\u0105zku przyj\u0119to tak\u017ce przedstawicieli rodzin spowinowaconych Tomis\u0142awa i Zdzis\u0142awa J\u0119drzejowicz\u00f3w oraz Leona Podleskiego. Organizacja zosta\u0142a zawi\u0105zana na 25 lat, po czym miano podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o jej dalszym istnieniu. Zwi\u0105zek mia\u0142 si\u0119 kierowa\u0107 zasad\u0105 \u201esolidarno\u015b\u0107, karno\u015b\u0107 i oszcz\u0119dno\u015b\u0107\u201d.\u00a0Na pierwszym posiedzeniu uchwalono miesi\u0119czne sk\u0142adki oraz obowi\u0105zek zjazdu 6 stycznia ka\u017cdego roku. Wybrano tak\u017ce w\u0142adze zwi\u0105zku, na czele kt\u00f3rych stan\u0105\u0142 Tadeusz Rozwadowski jako przewodnicz\u0105cy. Co roku wybierano ponadto dwu zarz\u0105dc\u00f3w (zawiaduj\u0105cych maj\u0105tkiem Zwi\u0105zku) oraz sekretarza, a w\u015br\u00f3d starszych krewnych, do Zwi\u0105zku nie nale\u017c\u0105cych, s\u0105d z\u0142o\u017cony z trzech os\u00f3b (pierwszy s\u0105d stanowili: Franciszek Rozwadowski, Aleksander Raciborski oraz Jan Oberty\u0144ski). Funkcj\u0119 cenzora kontroluj\u0105cego zarz\u0105dc\u00f3w pe\u0142ni\u0142 Jan Rozwadowski.<\/p>\n

\n

Do czas\u00f3w I wojny Zwi\u0105zek Rodziny Jordan-Rozwadowskich rozwija\u0142 si\u0119 wzgl\u0119dnie dobrze. Szczeg\u00f3lnym powodzeniem cieszy\u0142y si\u0119 zw\u0142aszcza wielkie zjazdy urz\u0105dzane na Trzech Kr\u00f3li, kt\u00f3re z regu\u0142y organizowano we Lwowie. Po obradach Walnego Zgromadzenia urz\u0105dzano w\u00f3wczas w kasynie narodowym sk\u0142adkowe kolacje, w kt\u00f3rych uczestniczyli tak\u017ce liczni go\u015bcie spoza organizacji jak: Zdzis\u0142aw Oberty\u0144ski z synem Marianem, Antym Nikorowicz \u2013 s\u0119dzia Zwi\u0105zku, Ludwikowie Smole\u0144scy. Uczty te, zakrapiane szlachetnymi trunkami, ko\u0144czy\u0142y si\u0119 zazwyczaj bryd\u017cem, w kt\u00f3rego grano \u201edo p\u00f3\u017anej nocy lub do ostatniego poci\u0105gu\u201d \u2013 jak zanotowa\u0142 Adam Rozwadowski (1).<\/p>\n

\n

Na czas pierwszej wojny \u015bwiatowej dzia\u0142alno\u015b\u0107 Zwi\u0105zku uleg\u0142a zawieszeniu, gdy\u017c rozrzuceni po wszystkich frontach oraz przebywaj\u0105cy na emigracji cz\u0142onkowie rodziny nie mogli si\u0119 spotyka\u0107. Nagromadzony przed wojn\u0105 kapita\u0142 Zwi\u0105zku (oko\u0142o 25 tys. koron) tak\u017ce ucierpia\u0142 w wyniku sytuacji wojennej, inflacji i wymiany pieni\u0105dza. Zniszczeniu uleg\u0142o tak\u017ce archiwum Zwi\u0105zku przechowywane w domu Jerzego Rozwadowskiego (2).<\/p>\n

\n

Przed zako\u0144czeniem wojny polsko-bolszewickiej Rozwadowscy postanowili reaktywowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 swego stowarzyszenia. W tym celu opracowano nowy jego statut (3) oraz dokonano wp\u0142aty do wsp\u00f3lnego skarbu po 50 000 marek polskich (1 dolar r\u00f3wna\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas 150 markom). Zebrane pieni\u0105dze, za rad\u0105 genera\u0142a Rozwadowskiego, ulokowano w akcjach syndykatu Merkury oraz sp\u00f3\u0142ki Albertyn. Gen. Rozwadowski odst\u0105pi\u0142 ponadto na rzecz rodzinnego stowarzyszenia 100 akcji Towarzystwa Eksploatacji Soli Potasowych (4).<\/p>\n

\n
Tak jak uprzednio, zjazdy rodzinne zacz\u0119\u0142y si\u0119 odbywa\u0107 6 stycznia ka\u017cdego roku. Na uroczysto\u015bciach tych pierwsze miejsce zajmowa\u0142 genera\u0142 Rozwadowski. Sympatia do seniora\u00a0rodu wynika\u0142a z \u0142agodnego usposobienia i poczucia humoru (5). R\u00f3wnie wa\u017cne miejsce zajmowa\u0142 Jan Emanuel Rozwadowski, kt\u00f3ry w zwi\u0105zku odgrywa\u0142 rol\u0119 g\u0142\u00f3wnego organizatora, st\u0105d nieco z\u0142o\u015bliwie nazywany by\u0142 przez kuzyn\u00f3w \u201carcykap\u0142anem\u201d. Wskutek inflacji 1923 r. r\u00f3wnie\u017c i ten Zwi\u0105zek Rodzinny Rozwadowskich poni\u00f3s\u0142 do\u015b\u0107 znaczne straty, bowiem znacznie zmala\u0142a cena posiadanych akcji. Ostateczny krach finans\u00f3w Zwi\u0105zku nast\u0105pi\u0142 po zamachu majowym. W\u0142adze sanacyjne, w czasie pobytu genera\u0142a Rozwadowskiego w wi\u0119zieniu w Wilnie, zarz\u0105dzi\u0142y otwarcie jego sejfu, w Banku Przemys\u0142owym w Krakowie, i skonfiskowa\u0142y przechowywane tam papiery warto\u015bciowe. Przepad\u0142y w\u00f3wczas zar\u00f3wno oszcz\u0119dno\u015bci genera\u0142a jak i maj\u0105tek Zwi\u0105zku.<\/p>\n
\n

\"Stowarzyszenie<\/p>\n

\n

Najprawdopodobniej ostatni zjazd Zwi\u0105zku odby\u0142 si\u0119 6 stycznia 1929 r. w Babinie u Wincentego Rozwadowskiego. Ze starszego pokolenia obecni byli Rozwadowscy: Jan, Adam, Wincenty, W\u0142adys\u0142aw oraz Jerzy; spo\u015br\u00f3d m\u0142odych przybyli: Edward, Bart\u0142omiej, Tadeusz, Jan Duklan, Franciszek i Wiktor (jun.). Z inicjatywy p\u0142k. Adama Rozwadowskiego rozwa\u017cano tam projekt odnowienia Zwi\u0105zku i jego formalna rejestracja. Niestety, propozycje te nie znalaz\u0142y zdecydowanego poparcia i dzia\u0142alno\u015b\u0107 Zwi\u0105zku uleg\u0142a zawieszeniu. Z gorycz\u0105\u00a0te\u017c pisa\u0142 p\u0142k Adam Rozwadowski, i\u017c spotkanie \u201ena fotografii si\u0119 sko\u0144czy\u0142o (…) miejmy nadziej\u0119, \u017ce m\u0142odzi gdy si\u0119 stosunki ustal\u0105 i unormuj\u0105, znowu zwi\u0105zek rodzinny Rozwadowskich ju\u017c bez innych dodatk\u00f3w za\u0142o\u017c\u0105, nie na czas ograniczony, ale na zawsze, \u017ce unikn\u0105 b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re moje pokolenie pope\u0142nia\u0142o. Zwi\u0105zek to si\u0142a\u201d (6). Autor tych s\u0142\u00f3w zapewne nie spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce up\u0142ynie wiele dziesi\u0119cioleci nim nowe pokolenie jego potomk\u00f3w, ju\u017c w wolnej Polsce, za\u0142o\u017cy rodzinne stowarzyszenie, by kultywowa\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 i dba\u0107 o groby swych dziad\u00f3w.<\/p>\n

\n

Zwi\u0105zek ten zosta\u0142 utworzony dopiero w 1996 r. jako Stowarzyszenie Rodziny Jordan-Rozwadowskich. Cz\u0142onkami za\u0142o\u017cycielami byli Jacek Rozwadowski syn Tadeusza, Stanis\u0142aw Rozwadowski syn Jerzego, syn Stanis\u0142awa Piotr oraz Andrzej Rozwadowski syn Wiktora. W sk\u0142ad pierwszego zarz\u0105du wchodzili Erazm Rozwadowski \u2013 prezes, Andrzej Rozwadowski \u2013 wiceprezes, Jacek Rozwadowski \u2013 administrator, Maria Wala i Piotr Rozwadowski, a komisj\u0119 rewizyjn\u0105 stanowili Stanis\u0142aw Rozwadowski, Jadwiga Dembi\u0144ska i Zofia Pieczkowska.<\/p>\n

\n
\n

\"Stowarzyszenie<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n

Organizacja s\u0142u\u017cy dzi\u015b podtrzymywaniu kontakt\u00f3w mi\u0119dzy cz\u0142onkami rodu, kt\u00f3rzy w latach II wojny \u015bwiatowej zostali wyp\u0119dzeni ze swych szlacheckich siedzib i w znacznej cz\u0119\u015bci rozproszyli si\u0119 po \u015bwiecie. Podstawow\u0105 aktywno\u015bci\u0105 Stowarzyszenia jest jak dawniej organizacja co 2 \u2013 3 lata zjazd\u00f3w rodzinnych, s\u0142u\u017c\u0105cych jeszcze wa\u017cniejszej dzi\u015b integracji. Celem Stowarzyszenia jest tak\u017ce kultywowanie pami\u0119ci o przodkach i opieka nad ich\u00a0mogi\u0142ami, szczeg\u00f3lnie tymi pozostawionymi na dawnych Kresach II RP (7). W szczeg\u00f3lno\u015bci kultywowana jest pami\u0119\u0107 o wybitnych postaciach rodziny. W szczeg\u00f3lnych, jednostkowych przypadkach \u015bwiadczona jest te\u017c pomoc na rzecz cz\u0142onk\u00f3w rodziny w bardzo trudnym po\u0142o\u017ceniu.<\/p>\n

\n

Opracowano na podstawie: dr Mariusz Patelski (Uniwersytet Opolski) \u2013 \u201e\u017bycie rodzinne i towarzyskie w dworach rodu Jordan-Rozwadowskich i rodzin spokrewnionych na prze\u0142omie XIX i XX w.\u201d<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n
\n
\n

1. A. Rozwadowski, Pami\u0119tniki. \u201eKopa lat\u201d, k. 153.<\/span><\/p>\n

\n

2.\u00a0W. Rozwadowski, Notatki dotycz\u0105ce rodziny…, k. 46.<\/span><\/p>\n

\n

3.\u00a0BZNO, Zwi\u0105zek, sygn. 7987\/II, Projekt statutu Zwi\u0105zku Rodziny Jordan Rozwadowskich h. Tr\u0105by, k. 1-45; ibid., 31 X 1920 r., Protok\u00f3\u0142 komisji w sprawie za\u0142o\u017cenia zwi\u0105zku rodzinnego rodziny Rozwadowskich, Obecni Jan, Wiktor i Jerzy Rozwadowscy, k. 705.<\/span><\/p>\n

4. BZNO, Zwi\u0105zek, sygn. 7987\/II, List gen. T. Rozwadowskiego do Jana Emanuela Rozwadowskiego, Warszawa 14 II 1921 r., k. 138.<\/span><\/p>\n

\n

5. Nagranie rozmowy z in\u017c. Stanis\u0142awem Rozwadowskim, Katowice 18 XII 1998 r. (w zbiorach autora).<\/span><\/p>\n

\n

6. A. Rozwadowski, Pami\u0119tniki. \u201eKopa lat\u201d, k. 158.<\/span><\/p>\n

\n

7. Np.: we Lwowie spoczywaj\u0105: gen. Tadeusz Rozwadowski, Maria Tadeuszowa Rozwadowska, Jan Emanuel Rozwadowski i in. Rozwadowscy. Kronika rodzinna…, k. 138, 230; St. S. Nicieja, Cmentarz \u0141yczakowski we Lwowie w latach 1786-1986, Wroc\u0142aw-Warszawa-Krak\u00f3w-Gda\u0144sk-\u0141\u00f3d\u017a 1989, s. 364; idem, Cmentarz Obro\u0144c\u00f3w Lwowa, Wroc\u0142aw-Warszawa Krak\u00f3w 1990, s. 273-274.<\/span><\/p>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony historii Zwi\u0105zk\u00f3w i Stowarzysze\u0144 Rodziny Jordan-Rozwadowskich.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-134","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=134"}],"version-history":[{"count":38,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1236,"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/134\/revisions\/1236"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rozwadowski.org\/v2.0.1.2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}